కాపూ కరణం నా వాడైతే.........

  కాపూ కరణం నా వాడైతే.........

కాపూ కరణం నావాడైతే/నా వాళ్ళైతే/నామాటైతే/ నా వైపైతే ఇలా రకరకాలుగా ఈ నానుడిని చెబుతుంటారు తెనుగు నాట.....ఇదేంటొ చూదాం, అలా ముందుకుపోదాం.

నలభై సంవత్సరాల కితం దాకా పల్లెలలో ప్రభుత్వ అధికారులు అంటే ఇద్దరే, మునసబూ,కరణమున్నూ...చరిత్ర కనక కొంత చెప్పుకోవాలి..తప్పదుగా...టూకీగా చెప్పాలంటే మునసబు క్రిమినలు, కరణం సివిల్ వ్యవహారాలు చూసేవాడన మాట.మునసబుకి కరణం సహాయం రాత కోతలకి. మునసబుకి క్రిమినల్ వ్యవహారంతో పాటు, లా,ఆర్డర్, మెజిస్టీరియల్ పవర్స్ కూడా ఉండేవి. పల్లెలోకి వచ్చే బిచ్చగాడైనా మునసబుకి తెలియక అడుక్కోడానికి లేదు,”ఊళ్ళో అడుక్కోడానికొచ్చాను బాబయ్యా” అని కనపడాలి.పగటి వేషగాళ్ళు, జముకుల కత చెప్పేవాళ్ళు, మాట్లేసేవాళ్ళు,ఉప్పమ్ము కోడానికొచ్చిన వాళ్ళు ఇలా అందరూ మునసబుకి కనపడాలి,చెప్పాలి, వెళ్ళేటప్పుడూ కనపడాలి. ఒకప్పుడు ఆశీలు కూడా మునసబే వసూలు చేసేవాడు,   భూమిపన్నే కాక.  ఒక రకంగా చెప్పాలంటే పల్లెకి నియంత, మునసబు. ఏదైనా తగవు, జరగరానిది, ఆలు మగల తగువు నుంచి, కోట్లాట,హత్య, ఇలాటివి జరిగితే తన పరిధికి మించిన వాటికి,  మునసబు ఒక రిపోర్ట్ రాసి పోలీస్ కి పంపేవాడు. అప్పుడు పోలీస్ వచ్చేవారు. ఈ రిపోర్ట్ నే ”బకీరు” అనేవారు. ప్రాధమికంగా దీని మీద ఆధారపడి వ్యవహారం నడిచేది.  ఇది రాసేందుకు కరణం, మునసబుకి సహాయం. ఇక కరణం లెక్క,డొక్క,ఆదాయం ఇలా అంతా సివిల్ వ్యవహారం, ఇలా కాలం గడుస్తున్న రోజుల నాటి మాట.

అటువంటి రోజులలో ఒక పల్లెలో, ఒక జాయ,పతి, యువ జంట.అమ్మాయిది ఆ వూరేనో, పక్క ఊరో, ఏమైనా స్థానికురాలే. ఇక అబ్బాయి స్థితిమంతుడేగాని, కొద్ది మేదకుడు, అమ్మాయి జాణ.సంసారం గుట్టుగానే సాగిపోతున్నవేళ, ఒక రోజబ్బాయికి ఎందుకోగాని పట్టరాని కోపమొచ్చి, కొడతానేంటనుకున్నావో అని జాయని బెదిరించాడు. మేదకుడు కదా జాణతో వాదనలో నెగ్గలేక అశక్త దుర్జనత్వంగా అమ్మాయిని కొడతానని బెదిరించాడు. ఆ కాలంలో, ఆ కాలంఏం లేండి ఈ కాలం లోనూ భార్యను కొట్టే మూర్ఖులు ఉన్నారు, ముందు కాలంలో కూడా ఉంటారు.

అప్పుడు ఆ జాణ ”కాపూ కరణం నావాడైతే ఎట్లాకొడతావో కొట్రా మగడా” అని అన్నది.నిజానికి దారుణంగా ఎగతాళీ చేసింది, పతి చేతకాని తనాన్ని. అదేమీ గుర్తించని పతి ”ఏం ఎందుకు కొట్టలేను, ఆడదానివి, ఏం చేయగలవు” అనేసేడు. 

ఎలా కొట్టలేవో చెబుతా విను, వినారా! సూరమ్మ కూతురు మొగుడా వివరము చెబుతాను, అసలు వివరము చెబుతానని మొదలెట్టిందిలా.  

 ''నా పుట్టింటివారికి మునసబు కరణాలకి అవినాభావసంబంధం. ఏ ఒక్కరూ మా వాళ్ళ మాట కాదనలేరు, కాదు కాదనరు. నువ్వు చెయ్యెత్తి నన్ను కొట్టి చూడు, నా ఒంటి మీద దెబ్బ పడితే, నేను వీధిలో పడతా, నా మొగుడు నన్ను కొట్టి చంపుతున్నాడో అని. మన ఇంటెదురుగా ఉన్న గుడ్లగూబ,సూర్పణఖ, చుప్పనాతి, నువ్వు నన్నెప్పుడూ కొట్టలేదని కుళ్ళుకుంటూ, ఏడుస్తూ, నువ్వు నన్ను కొట్టడం కోసం ఎదురు చూస్తున్నది,  వెంఠనే మునసబుకి కబురు అందజేసేస్తుంది, కబురు అందజేసేదాకా నిద్రపోదు. శత్రువుని కూడా మన అవసరానికి ఉపయోగించుకోవడమంటే ఇదే. దానికెంత సంతోషం అంటే మునసబెక్కడున్నా ఈ కబురు అతనికి తెలియ జేయక ఉండలేదు. కబురు తెలిసిందో మునసబు ఇక్కడ వాలిపోతాడు. మునసబొస్తే కరణం రెక్కలుగట్టుకు వాలిపోతాడు. కబురు తెలిసి సాటివాళ్ళొచ్చేస్తారు, పుట్టింటివారూ వచ్చేస్తారు. పంచాయతీ జరిగిపోతుంది, నేను చెప్పే ఒక్క మాటతో. ఇంకేముంది కరణం బకీర్ రాస్తాడు, మునసబు సంతకం పెడతాడు, వెట్టి అది పట్టుకుని టవున్ లో పోలీస్ స్టేషన్కి వెళ్తాడు. ఆ తరవాత జరిగేది ఇంకా చెప్పాలా? దొరగారికి. ఇది చాలదా?” అని బెదిరించింది. వామ్మో కొడతానంటే ఇంత చెప్పింది, నిజంగా కొడితే...నా బతుకు... అనుకున్న పతి, నెమ్మదిగా

”ధనం, వరిధనం, వర్థనం ఎందుకే అంత కోపం, నేనేమన్నాననీ, నిన్ను కొట్టడమా? ఎదీ నేను, నిన్ను కొట్టగలనా? సాధ్యమా?ఊహలో కూడా కుదరదే!” అని కాళ్ళ బేరానికొచ్చేసేడనమాట. కాళ్ళ బేరం ఏంటని మాత్రం అడగద్దు.     

ఏ పాటు తప్పినా సాపాటు తప్పదు.

 

కరోనా లాక్ డవున్ మొదటిసారి ప్రకటించేనాటికి, కితం సంవత్సరం రెండో పంట మాసూలుకి రెడీగా ఉంది. విదేశాలనుంచి దిగుమతి ఐన రోగం కనక మహాపట్టణాలలోనే కాలు మోపింది. అందుచేత లాక్డవున్ ప్రభావం పెద్దగా లేక రెండవపంట మాసూలైపోయింది, చక్కగా, పల్లెలలో. ఆ తరవాత ఏప్రిల్ చివరరోజులు మే ఎండల రోజులు గడచిపోయాయి, పల్లెలలకు కరోనా పెద్దగా సోకలేదు. జూన్ వచ్చేటప్పటికి పల్లెలలకి కరోనా  బాగానే అంటుకుంది. జూన్ రెండో వారం వర్షాలు మొదలయ్యాయి, గోదావరొచ్చింది.ఉన్న కొద్దిపాటి కూలీల తోనే,కరోనా తో సహవాసం చేస్తూ, దమ్ము చేసి విత్తనాలు జల్లేసేరు, వరసలలో ఊడ్చడం మానేసి. ఆ తరవాత చెత్తకోత, పిండి వెయ్యడం జరిగిపోయాయి, నెమ్మదిగా. చేలుబాగానే ఎదిగాయి, చీడ పీడలు లేక. కరోన చుట్టు ముట్టి బాధ పెడుతున్నా పల్లెలు జంకలేదు,నిజానికి వ్యాధి నిరోధక శక్తి పల్లెవాసులలోనే ఎక్కువ ఉంది. మరణాలు లేవనను కాని బహుతక్కువ.నిజానికి పల్లెవాసులే కరోనా ని జయించారు.  జూన్ మధ్యనుంచి నేటిదాకా వర్షం రోజూ పడుతూనే ఉంది. రోజు వర్షం పడటం మంచిదే.

మరో వారంలో పొట్ట తగులుతుంది. మరో వారం పైగా చేను ఈనుతుంది. ఈనితే కంకి/వెన్ను బయటికొస్తుంది. ఇక ఇప్పుడు వర్షం కనకపడితే పువ్వారం రాలిపోయి తప్పలు మిగులుతాయి.వర్షం కనక లేకపోతే తప్పలలోకి నెమ్మదిగా పాలు చేరతాయి. ఇలా తప్పలలో పాలు చేరడాన్నే చేను పాలుపోసుకోవడం అంటారు. ఇలా చేరిన పాలుతోడుకుంటాయి.  అలా తోడుకున్న పాలు బియ్యపు గింజ అవుతుంది. ఇలా పండిన చేను చూడడానికి ధనలక్ష్మి నేలపై పరచుకున్నట్టు ఉంటుంది. లక్షాధికారైన లవణమన్నమెకాని మెరుగు బంగారంబు మ్రింగబోడన్నట్టు, ఎవరైకైనా కావలసినవి ఆ పిడికెడు మెతుకులే! చివరికి కొడుకు/కోడలు పెట్టేవి కూడా మూడు ముద్దలే!

ఇంతకాలమూ చేలో మొక్క మొదట్లో నీరుండాలి, వర్షం పడకూడదు. వర్షం పడితే తప్ప, తాలు మిగులుతాయి.పండిన చేను మాసూలు చెయ్యడం ఆలస్యమైతే కొణిగిపోతుంది. రెల్ల రాలిపోతుంది.  కోతకి వారం ముందు, మిగులు,పెసలు,అలసందలు,జనుము,అవిశ ఇలా ఏదో ఒకటి జల్లుతాం నీరు, పూర్తిగా తీసేసి. నేలకి పైన ఒకడుగుదాకా మోడు ఉండేలా కోస్తాం.కోసిన వరిని పనలుగా మోళ్ళమీద వేస్తాం, మడమ పచ్చి ఉండేలా. మూడు రోజులు ఎండనిస్తాం.

 కట్టేస్తాం, కుప్పేస్తాం. ఎందుకిదంతా తిన్నగా మాసూలు చేసుకోవచ్చుగా? దశలవారీగా ఎండ తగలనివ్వడమనమాట. ఆ తరవాత కుప్ప నూరుస్తాం. ఒక్కొకప్పుడు అర్జంటు అవుతుంది,వాతావరణం సరిలేక. అప్పుడు కొద్ది పొడి చోటు చూసి ఒక బల్ల వేస్తాం. కోసేవాళ్ళు కోస్తుంటారు, పనలు తెచ్చేలాళ్ళు తెస్తుంటారు. బల్ల కొట్టేవాళ్ళు కొడుతుంటారు. ధాన్యం పోగు చేసేస్తాం. ఇలా చేస్తే పచ్చి ఉంటుంది, పనలని కొంత ధాన్యమూ ఉండిపోతుంది.  

వర్షం ఆగి పంట పండి ఒబ్బిడయ్యేనా?ప్రపంచం మొత్తం మీదే ఆహారానికి కొరత వచ్చేలా ఉంది. పండిన పంట దాచుకోవాలని చూస్తున్నాడు నేడు జరిగిన రైతు.కరువొచ్చేలా ఉందని కంగారు పడుతున్నాడు. కాని దాచుకోడమెలా? కొన్ని పద్ధతులు చెప్పా! మరో సారి మరో టపాలో! 

కరోన-ఏంతకాలం దాక్కోవడం?

కరోన-ఏంతకాలం దాక్కోవడం?

కరోన గురించి వార్తల కి కొదవ లేదు. ఒక దానికొకదానికి పొంతనా లేదు. చివరికి హు వారు శలవిచ్చిన మాట. కరోన ప్రభావం అందరి మీద ఒకలా ఉండదు, అది ఎవరి తత్త్వాన్ని బట్టి వారి మీద ప్రభావం చూపుతుందీ, అని. Is it to say  ''survival of the fittest?'' అంటే ఎవరి కర్మ వారిదే అని చెప్పకనే చెప్పినట్టుంది.ఎవరిని కదిలించినా జగ్రత్తలు తీసుకోండి అన్నమాటే!

ఉదయం పాలపేకట్లు నీళ్ళల్లో వేయించి, కడుక్కుని తీసుకుని సబ్బు అరిగేలా తోముకుని స్నానం చేస్తున్నాం. కూరగాయలొస్తే ఉప్పునీళ్ళలో తోమి ఎండబెట్టుకుని తీసుకుంటున్నాం. కిరాణా వగైరా ఏ సరుకైనా, ఏండలో ఎండబెట్టుకునే ముట్టుకుంటూవున్నాం. బయటికి అడుగెడితే మూ.ము గుడ్డ కట్టుకుంటున్నాం. కర్మంజాలక బయటికెళితే దూరదూరంగా ఉంటున్నాం,మనుషుల్ని చూసి భయపడుతున్నాం. ఇంటికొచ్చి బట్టలు మిషన్లో వేసి వేడి నీళ్ళుతో సబ్బు అరగతోమి స్నానం చేసి లోపలికొస్తున్నాం. ఎక్కడికీ వెళటం లేదు, ఎవరిని ఇంటికి రానివ్వటం లేదు. గేటు తాళమేసే ఉంటోంది, అవసరపడితే కాని తియ్యటమే లేదు. నడక పెరటిలోనే,సూర్యుణ్ణి మాత్రం చూస్తున్నాం. ఈ సూర్యుణ్ణి కూడా చూడలేని జీవాలెన్నో!

మగవాళ్ళకిదో కర్మ, నెలకొకసారైనా శిరోముండనం తప్పదు కదా! సెలూన్ కెళితే భయం, అక్కడో గుంపు. అందుకు ఇంటికే రప్పించుకున్నవాడిని డెట్టాల్ వగైరాలతో క్లీన్ చేసి అప్పుడు తలప్పజెపితే, ఏమో అదృష్టం ఎలా ఉందో, ఎవరు చెప్పగలరు?

నాకేంటి ఉక్కు ఉక్కు అన్నవాళ్ళు తుక్కు తుక్కు ఐపోతున్నారు.చిత్రం,మాయ, పెనుమాయ..నేనెవరో తెలుసా! మాకేంటి, డబ్బు,హోదా, డాక్టర్లు,  అని అనుకున్న ఇంటినుంచి ఆరుగురు గాయబ్, పదిరోజుల్లో.  నిన్నటిదాకా సందడి సందడిగా ఉన్న ఇల్లు ఈ వేళ నిశ్శబ్దం.పెద్దాళ్ళు, కలిగినవాళ్ళు,పిట్టల్లా రాలిపోతున్నారు, మాకేంటన్నవాళ్ళు మాటలేకపోతున్నారు. శరీరంలో రోగ నిరోధక శక్తి తగ్గిపోవడం కారణమంటే నమ్మలేకున్నారు. ఈ రోగనిరోధక శక్తి ఒక రోజులో రాదంటే కూడా నమ్మలేకున్నారు. అన్నీ మందులతోనే జరిగిపోతాయనే భ్రమలో ఉన్నారు.కొంతమంది భయంతో జారిపోతున్నారు, కొంతమంది నాకేంభయంలేదని మొరాయించి తిరిగి కరోనాలో చిక్కుకుని జారిపోతున్నారు. కొంతమంది కరోనాకి చిక్కి హాస్పిటల్ లో అల్లాడుతున్నారు, వీరి స్థితి మరీ ఘోరం.

ఇదింతేనయ్యా! మందులేదు, వేక్సిన్ రాదు. యోగముంటే బతకడం లేకపోతే చావడం అన్నవారొక మేధావి. మరొక మేధావి ఇదంతా ఉత్తిదే, పెట్టుబడిదారీ దేశాలాడుతున్న నాటకం. మిమ్మల్ని అందరిని పిచ్చాళ్ళని చేసి భయపెట్టి చంపుతున్నారన్నారు. పేరా సిటమాల్,చిన్న మందులు చాలయ్యా!కరోనా ఏం చెయ్యలేదు.ఏది నిజం? పరమాత్మా!హు వారు, ఇంతకంటే పెద్ద పెద్ద వ్యాధులకి మానవజాతి సిద్ధంగా ఉండాలని శలవిస్తున్నారు.

ఆరు నెలల నుంచి ఇంట్లో ఉంటూనే ఉన్నాం బయటికి కదల లేదు. ఇదెంత కాలం? తెలీటం లేదు. ఎక్కడో ఒక చోటికి కదలాలిగా తప్పదు.ఆరు నెలల కితం ఉన్న పాత రోగాలకైనా వైద్యం చేయించుకోవాలిగా!ఎంత మందులేసుకున్నా అవీ పెరుగుతాయిగాని తగ్గవు.

ఎక్కడ చూసినా గుంపులే, ఒక్క మందుకొట్టు దగ్గర మాత్రం క్యూ ఉంది. మందు తాగిన వాళ్ళు ఆరోగ్యంగా ఉన్నారు. :)  రోజూ క్యూలో వాళ్ళే కనపడుతున్నారట. గుంపు మనస్తత్త్వం, బానిస మనస్తత్వం, మన నరనరానా జీర్ణించుకుపోయిందనుకుంటా.  పోదనుకుంటా. క్యూ లో నిలబడ్డం అంటే మనకి చిన్నతనం, ఎవరో ఒకరు అదుపుచేస్తే క్యూలో నిలబడతాం.ఒకరికి ఒకరు తగలకుండా అసలు నిలబడలేం, తోసుకోకుండా ఉండలేం. డాక్టర్ని కలవడం తప్పించుకుంటున్నాం. వీడియో లో కలుస్తాం,సరే. మరి టెస్టులు తప్పవు కదా! అక్కడా గుంపులే.టెస్టులకి  పల్లెలలో మరీ చిరాకు. చెప్పుకుంటే అదో కత.వెనక నుయ్యి ముందు గొయ్యిలా వుంది రోజు, అలాగే ఉంది బతుకు.మన గొయ్యి మనమే తీసుకుంటున్నాం, అది చెప్పినా వినేలా లేరు, జనం

భారతంలో ఇటువంటిదే ఒక కత చిన్నదే వినండి.

పరిక్షిత్తు రాజ్యం చేస్తున్నాడు. వేటకి వెళ్ళేడు. దాహమేసింది. పరిశీలిస్తే ఒక ముని ధ్యానం లో కనపడ్డాడు. దగ్గరకెళ్ళి మంచినీళ్ళడిగాడు. మునిలో చలనం లేదు. రాజుకి కోపమొచ్చి అశక్త దుర్జనత్వంతో పక్కనే చచ్చి పడి ఉన్న పామును ఆ ముని మెడలో వేసి వెళ్ళేడు. ముని కొడుకొచ్చి చూసి, విషయం తెలుసుకుని,  కోపించి శపించాడు, ఈ పని చేసినవాడు తక్షకుని కాటుతో మరణిస్తాడని. ముని ధ్యానం నుంచి బయటికొచ్చి విషయం తెలుసుకుని కొడుకును మందలించి విషయం రాజుకు శిష్యుల ద్వారా చేరవేసేడు.రాజు రక్షణ కోసం ఒంటి స్థంభం మేడలోకి చేరిపోయాడు. చీమ దోమ కూడా లోపలికి రాలేని కట్టుదిట్టం చేసుకున్నాడు.తక్షకుడు బయలుదేరేడు,కాటుకి. భద్రత చూస్తే అబ్బో భయమేసింది, చీమ కూడా లోపలికిపోలేదు, మరి దోమ ఎగిరి కూడాలోపలికి పోలేదు.లోపలికి చేరడం ఎలాగబ్బా,ఆలోచించాడు. ''ఏ పాటు తప్పినా సాపాటు తప్పదని'' సామెత కదా! రాజుకోసం వెళ్ళే సాపాటుతో లోపలికి చేరలేమా అని ఆలోచించాడు. అబ్బే మెతుకు మెతుకు పట్టి చూసి మరీ పంపుతున్నారు లోపలికి. పళ్ళు కూడా వెడుతునాయి, లోపలికి. చూశాడు, నెమ్మదిగా చిన్న పురుగుగా ఒక పండులో ప్రవేశించాడు. పైకి చూడడానికి పండు బాగానే ఉంది, పరిక్ష చేసి లోపలికి పంపేరు. లోపలికి చేరిపోయాడు తక్షకుడు,చేరలేననుకున్న ఒంటి స్థంభం మేడలో రాజు దగ్గరికి. రాజు పండు కోశాడు, తక్షకుడు బయటి కొచ్చాడు, క్షణాల్లో పెరిగాడు, రాజు అరిచేలోపు కాటేశాడు, పనైపోయింది. అంతే! 
శ్రీమద్రమారమణగోవిందో హరి 

రాజు తప్పించుకోగలిగాడా? మనమెంత?కొంత కాలం తప్పించుకోగలమేమో! అంతే.

కొసమాట:-కరోన చాలా మందినే చేరుతోందిగాని మరణాలు తక్కువేననిపిస్తూ ఉంది.ఆశాజీవులం.

మొక్క భయపెడుతోంది.

మొక్క భయపెడుతోంది.

అవి స్వాతంత్ర్యం వచ్చిన కొత్త రోజులు. దేశంలో ప్రజలకి తగు ఆహారం లేదు. అమెరికాని సాయమడిగింది, భారత దేశం. పి.ఎల్.480 కింద అమెరికా మనకు గోధుమలు సప్లయి చేసింది.వాటితో పాటు తెలిసో తెలియకో కొన్ని మరోరకం విత్తనాలూ చేరిపోయాయి, మనదేశం. అ విత్తనాలనుంచి వచ్చిన మొక్కే పార్థీనియం( parthinium ) https://en.wikipedia.org/wiki/Parthenium అనే కాంగ్రెస్ గడ్డి. ఇది దేశం అంతా పాకిపోయింది.ఇది కలుపు మొక్క. పశువులుగాని,చివరికి మేక కూడా దీనిని ముట్టుకోదు. దీనిని ముట్టుకుంటే ఒళ్ళు దద్దుర్లొస్తాయి, ఎక్కువగా సోకితే అనేక వ్యాధులు కూడా వస్తాయి. దీనిని వదిలించుకోవాలంటే అందరు ఒక సారిగా పీకి దీనిని తగలబెట్టాలి. సాధ్యం కాలేదు. 

ప్రస్తుతం అమెరికా ఈరకం చిక్కుల్లో ఉన్నట్టుంది.చైనా నుంచి అమెరికాలో కొంతమందికి పార్చెళ్ళు వస్తున్నాయి, టపాలో. అవి వారు కోరినవీ కావు. వాటిని విప్పి చూస్తే కొన్ని విత్తనాలు కనపడుతున్నాయి,అవి ఏ విత్తనాలో తెలీదు. అమెరికా ప్రభుత్వం మేలుకుంది. లింక్ లో చూడండి. విత్తనాలు నాటద్దని ప్రజలకు చెబుతోంది.
https://www.foxnews.com/us/virginia-utah-unsolicited-seeds-china
ఇక ముందు యుద్ధాలు ఇలాగే ఉండబోతాయా,  కరోన మొదలా?

మరో చిత్రమైన వార్త, అమెరికాలోని ఒక జూ లో కోతులు కత్తులు,చైన్లు,స్క్రూ డ్రైవర్లు పట్టుకు తిరుగుతున్నాయిట. చూడ్డానికి వెళ్ళన వారి కార్ల మీద దాడి చేస్తున్నాయట.లింక్ మిస్సయ్యాను,మీకెవరికైనా దొరికితే పెట్టండి.

కానున్నది కాకమానదు.

 

అత్తా! అత్తా!!

ఎవరదీ? లలితా! రా! రా!! ఈవేళప్పుడొచ్చావ్, కాలేజీ లేదూ?చదువెలా సాగుతోంది? ప్రశ్నించింది సావిత్రమ్మ.

నాచదువుకేం అత్తా! బాగానే సాగుతోంది. ఇటువంటి వేళయితే నీతో తీరుబడిగా మాట్టాడటానికి కుదురుతుందని, కాలేజి డుమా కొట్టేసేను. 

ఎవరే అదీ? పక్కగదిలోంచి ప్రశ్నించింది, సావిత్రమ్మ అత్తగారు.

మన పక్కింటి వాళ్ళమ్మాయి లలిత. సమాధానమిచ్చింది సావిత్రమ్మ.

దా కూచో! నాతో అంత ప్రత్యేకంగా మాటాడే రాచకార్యం ఏంటే?

అత్తా! డొంకతిరుళ్ళొద్దుగాని,నీ పెద్దకొడుకు ఆగేలా లేడు, మీద మీద పడుతున్నాడు,నాకూ ఆగాలని లేదు, పెళ్ళి చేసుకునే దాకా ఆగుదామన్నా వినేలా లేడు, అని ఆగింది.

అయ్యో! అయ్యొ!! అవేం పనులే! నీకు సిగ్గు లేదుటే? పరువు మర్యాద లేదుటే?

అత్తా! పెళ్ళి చేసి నీ కొడుకునూ నన్నూ గదిలోకి పంపి నువ్వు తలుపులేస్తే పరువు మర్యాద. పెళ్ళి కాకుండానే నీ కొడుకు నన్ను గదిలోకి తీసుకుపోయి తలుపులేస్తే మర్యాద అవుతుందా?

ఇంతకీ ఏంటంటావ్?

నాలుగు రోజుల్లో ప్రేమ సమాజంలో నాకు నీ పెద్ద కొడుక్కీ పెళ్ళి. చెప్పిపోదామని వచ్చా!

ఎంతకి తెగించేవే!కుర్రాడు ఎర్రగా బుర్రగా ఉన్నాడని ఎగరేసుకుపోతావుటే?

అత్తా! అవసరం నాది, రేపు నీ కొడుకు దులుపుకుని వెళితే, నాకు కడుపో కాలో వస్తే, భరించేది నేనేగా! అందుకే ఈ జాగర్త. ఎర్రగా బుర్రగా ఉన్నాడని కదూ అంటున్నావు. ఏముంది నీ కొడుకు దగ్గర? చదువా?  డిగ్రీలో రెండు సబ్జక్టులు తన్నేసేడు, తెలివా? కిరాణా చీటీ కూడా తిన్నగా తప్పులు లేకుండా రాయలేడు. మొన్న చీటిలో వెల్లుల్లి రాయమంటే వెళ్ళుళ్ళి అని రాశాడు. ఇక డబ్బా! ఇది అయ్యవార్లంగారి నట్టిల్లని తెలుసు. ఇంక ఎగరేసుకుపోడానికేం ఉంది?

అంత పనికి రానివాడెందుకే నీకూ?

మంచి ప్రశ్న వేసేవత్తా! నిజమే పిచ్చిదాన్ని, పడిపోయా! తన ప్రేమలో.

పెళ్ళి చేసుకుంటే ఏం తిని బతుకుతారే?

ఈ మాత్రం చదువులకి ఇక్కడేం గొప్ప ఉద్యోగాలు రావు. నీ కొడుకేం సైంటిస్ట్ కాడు. నాకైతే జీవితం మీద ఒక ప్లాన్ ఉంది. పల్లెటూరుకి పోయి, కూలీ చేసుకు బతుకుతాం.

సినిమాలు చూసి చెడిపోయారే!

నీ కొడుకే కూలీ నెంబర్.1, అనీ ముఠామేస్త్రీ ననీ అనుకుంటూ ఉంటాడు.

పెళ్ళి ఆగదుటే?

నీ చేతనైతే ఆపు.నేను పిలిస్తే నీకొడుకు కుక్కపిల్లలా తోక ఊపుకుంటూ వస్తాడు.నువ్వు బలవంతంగా ఆపితే పోలీసులొచ్చి తీసుకొస్తారు,నీ కొడుకుని. నా వెనక పడ్తుంటే, మీద పడుతుంటే,నీకు చెప్పినప్పుడు నువ్వు ఆపగలిగేవా? ఇప్పుడాపగలగడానికి, అంటూ, వస్తానత్తా! అని లేచి వెళ్ళింది.

పక్క గదిలోంచి బయటికొచ్చిన సావిత్రమ్మ అత్తగారు. ఏంటే అదీ అడిగింది. 

చెప్పడానికేముందీ, మీ మనవడి నిరవాకం, అంది చేతులు తిప్పుకుంటూ, సావిత్రమ్మ. 

అయ్యో! అయ్యొ!! ఎంతన్యాయం, ఎంతన్యాయం.వాడికేమే మగ మహరాజు. ఆడపిల్లలు బరి తెగించేస్తున్నారే! నువ్వేంటి దానికి సమాధానం చెప్పక నసుగుతావూ?

వాడికేం మగమహరాజని వెనకేసుకొచ్చే ఇలా కొంప మీదకి తెచ్చేరు.నా పెళ్ళయి పాతికేళ్ళయింది. ఏ విషయంలోనూ, నీకేం తెలీదు, నీకేం తెలీదూ అంటూ మీరూ,మీ కొడుకూ నా నోరు నొక్కేసేరుగా! ఇప్పుడు నేను నసుగుతున్నాననడమేం?

ఏమవుతుందంటావే?

ఏమో నాకు మాత్రం ఏo తెలుసూ! అది చెప్పిందిగా నాలుగు రోజుల్లో పెళ్ళీ అని. కానున్నది కాక మానదు! అని ముక్కు చీదుతూ పెరట్లోకెళ్ళింది సావిత్రమ్మ. 

కృష్ణార్పణం

  ఏదైనా భగవంతునికి సమర్పించి, నమస్కరించి అనుభవించడం భారతీయులకి అలవాటు. దీనినే కృష్ణార్పణం అంటారు లేదా కైంకర్యం చేయడం అంటారు. నేటి కాలంలో కృష్ణార్పణం అంటే పోగొట్టుకోవడమనీ, కైంకర్యం చేయడమంటే దొంగిలించడమనీ రూఢి అర్ధాలు చెప్పేస్తున్నారు. గాలికిపోయిన పేలపిండి కృష్ణార్పణం అనే నానుడి ఒకటి ఉంది. ఏమది? ఒక చిన్న కత, అవధరించండి.

ఒకపల్లెలో ఒక ముసలమ్మ, పళ్ళూడిపోయాయి. నమలలేదు కనక ఏం తిన్నా అరగదు. అందుకు పేలాలు తినడం మొదలు పెట్టింది. పేలాలు అంటే పాత ధాన్యంతో చేస్తారు. అటుకులు కొత్త ధాన్యంతో చేస్తారు. పేలాలు వేరు,అటుకులు వేరు. వీటి గురించి ఇదివరలోనే చెప్పేనుగనక మళ్ళీ చెప్పను. పాండిందే పాటరా పాచి పళ్ళ దాసరీ అన్నట్టు. పాలలోనో పెరుగులోనో కలుపుకున్నా పేలాలని చప్పరించక తప్పటం లెదు. అందుకు పేలాలని పిండి చేసుకుంది.ఈ పిండిని పాలలో కలుపుకుని భగవంతునికి అర్పించి కృష్ణార్పణం చేసి తను తీసుకుంటూ వచ్చింది. ఒక రోజు ఇలా తయారు చేసుకున్న పేలపిండిని ఎండలో పెట్టి కాపలా కూచుంది. ఇంతలో ఒక సుడిగాలి వచ్చి ఆ పేల పిండి మొత్తాన్ని ఎత్తుకుపోయింది. ఏం చేయాలో ముసలమ్మకి తోచలేదు. అయ్యో! కృష్ణార్పణ చేయలేకపోయానే అని బాధ పడింది. ఈ పేలాలూ భగవంతుడే ఇచ్చాడు, ఈ సుడిగాలీ భగవంతుని రూపమే. ఆయనే ఇచ్చి ఆయనే తీసుకెళితే మధ్యలో నేనెందుకు బాధ పడాలి? అనుకుని తూర్పుకు తిరిగి ఒక నమస్కారం చేస్తూ గాలికిపోయిన పేలపిండి కృష్ణార్పణం అని నమస్కారం చేసి ఉపవాసం ఉంది. 

మన చేతిలో లేనిదాని గురించి బాధ పడేకంటే కృష్ణార్పణం అని అనుకుని భగవంతునికి అర్పించేస్తే చాలుగా.

సందర్భం ఏంటో? ఒక బ్లాగును ముచ్చటపడి మొదలుపెట్టా దగ్గరగా తొమ్మిదేళ్ళ కితం. ఆ బ్లాగంటే నాకిష్టం, మమత, ఎందుకు? చెప్పలేను, అంతే! నాలుగు నెలలకితం అది నా చేతి పరిధి దాటిపోయింది.ప్రయత్నం చేశా నా వలన కాలేదు. అందుకే కృష్ణార్పణ చేశా, అంటే సమాజానికే వదిలేశా.  

చింతచిగురు పప్పు.

చింతచిగురు పప్పు.

చింతచిగురు,షీకాయ చెట్టు చిగురించే కాలం. షీకాయ చెట్టుకు ముళ్ళుంటాయి. చిటారు కొమ్మన ఉన్న చిగురు కోయడం తేలికేం కాదు. ఆ చిగిరు పప్పులో వేసుకుంటారు. బలే రుచి. :)

చింత చిగురు/షీకాయాకు చిగురు మెత్తగా నలిపేయండి, అరచేతులతో. స్టీలు గిన్నెలో వేసి తగిన పప్పు వేయండి కొద్దిగా పసుపేయండి. పప్పు ఉడికేదాకా ఉడకపెట్టండి. ఇది జారుగానూ చేసుకోవచ్చు,పొడిగానూ చేసుకోవచ్చు. మీ ఇష్టం. ఉడికిన తరవాత పోపు పెట్టండి, కావాలనుకుంటే ఇంగువ ముక్క వేసుకోండి, పోపులో. వెల్లుల్లి వేసుకుంటే అదుర్స్. షీకాయాకు పప్పు ఇలాగే వేసుకుంటారు,షీకాయాకు, చింత చిగురు కూడా పచ్చళ్ళుగా చేసుకుంటారు. షీకాయ ఆకు పచ్చడి నోరు రుచి లేనివారికి అనగా జ్వరపడి లేచినవారికి మంచి మందు అంటారు.

చదువది యెంతగల్గిన రసజ్ఞత యించుక చాలకున్న నా
చదువు నిరర్థకమ్ము గుణసంయుతులెవ్వరు మెచ్చరెచ్చటన్
బదునుగ మంచి కూర నలపాకము చేసిననైన నందు నిం
పొదవెడు నుప్పులేక రుచి బుట్టగ నేర్చునటయ్య భాస్కరా!

రామ నామ తారకం

రామ నామ తారకం
భక్తి ముక్తి దాయకం
జానకీ మనోహరం
సకల్లోక నాయకం

శంకరాది శ్రవ్యమాన 
పుణ్య దివ్య  నామ కీర్తనం

తారంగం తారంగం

తాండవ కృష్ణ తారంగం

వేణూ నాదా తారంగం

వెంకట రమణా తారంగం

హరి యను రెండక్షరములు  
హరియించును పాతకముల నంబుజనాభా
హరి నీ నామ మహాత్మ్యము
హరియని బొగడంగ వశమె హరి శ్రీకృష్ణా

పిలవని పేరంటం

అవి ఒక పట్నంలో ఉండి పల్లెల ఉద్యోగం చేస్తున్న రోజులు. ఏరోజూ ఖాళీ ఉండేది కాదు.  టవున్ లో పని చేస్తున్నతను  ఔట్డోర్ పరిచయం తక్కువున్నవాడు. టవున్ కి కేబుల్ ప్లాన్ వేయాల్సివచ్చి వేసి పంపితే రెండు సార్లు తిరిగొచ్చిందని, సాయం చేయమని కోరేడు, టవున్ జె.యి. ఉండడం టవున్ లోనే ఉన్నా గాని పూర్తిగా టవున్ చూడలేదు. టవున్ ఒక సారి కాలి నడకనే తిరగాలి అని బయలుదేరి మూడు రోజులు సందులు గొందులు తిరిగేసేం. మూడో రోజు నడుస్తుండగా ఒక ఇంటి ముందు నా సహచరుడు నన్ను ఆపి నేం బోర్డ్ చూపించాడు. నా ఇంటి పేరు కనపడింది, చుట్టాలా? ప్రశ్నించాడు. ఒకే ఇంటి పేరు అనేకమందిలో ఉంటుందనీ, ఒకే ఇంటి పేరున్నవాళ్ళంతా చుట్టాలు కారని చెప్పి ముందుకు అడుగేయబోయా. మిత్రుడు మాత్రం వీళ్ళు మీ వాళ్ళే, ఈయన ఊళ్ళో కొంచం పెద్దవాడు కూడా. కలిసొద్దాం అని లోపలికి అడిగేశాడు. నేను అడుగు కలపక తప్పలేదు.

ఆయన హాల్ లోనే ఉన్నాడు, పెద్దవాడని బీరువాలూ పుస్తకాలూ వగైరా చెప్పకనే చెబుతున్నాయి. మా మిత్రుడు తనను తను పరిచయం చేసుకుని, నన్నూ వీరు ఫలానా, పల్లెటూళ్ళు చూస్తారు, మీ ఇంటి పేరువారే అని పరిచయం చేశాడు, తను ఆయన ముందున్న కుర్చీ లాక్కుని కూచుంటూ. ఆయన కనీసం కూచోమని కూడా అనలా.  కుర్చి లో కూచున్న ఆయన కొద్దిగా ముందుకు కూడా వంగలేదు, అంటే కనీసం కుతూహలం కూడా చూపించలేదు. మాటా లేదు, చూస్తూ ఉండిపోయాడు, కనీసం మంచి నీళ్ళు తీసుకుంటారా అని కూడా అడగలేదు.. నాకైతే ఏం మాటాడాలో కూడా తోచలేదు, నోరు పెగుల్చుకుని, నాపేరు చెప్పుకుని ఈ ఊళ్ళో ఉద్యోగం చేస్తున్నా, టెలిఫోన్ జ్.యి గా,  మా ఇంటి పేరు కూడా మీ ఇంటి పేరే! మిత్రుడు చెబితే పెద్దవారిని కలుద్దామని వచ్చాము, వేరే ఏమీ పని లేదని, చూచి పోదామని వచ్చామని చెప్పేను. ఆయన చూడడం అయిందిగా ఇక దయచెయ్యమన్నట్టు ముఖం పెడితే చాలా ఇబ్బంది పడ్డాను, నన్ను చూసి మిత్రుడు ఇబ్బంది పడిపోయాడు, కుర్చీలో ఇబ్బందిగా కదిలాడు. నేను లేచి నమస్కారం, వస్తాం అని చెప్పి వెను తిరిగి చూడక వచ్చి బయటికి వచ్చేశాను. మిత్రునితో కూడా మాటాడాలనిపించలేదు. నన్ను చూసి మిత్రుడూ పలకరించలేదు. ఇంటి కొచ్చేశాం. 


ఇంటికొచ్చిన తరవాత ఇల్లాలికి విషయం చెప్పాను.ఇల్లాలు ''పిలవని పేరంటానికి వెళ్ళ కూడదు, జరిగిందేదో జరిగింది, మరచిపొండి'' అంది. నేను సద్దుకో లేకపోయా! అవమానంగానే తోచింది. మర్నాడు మిత్రుడు వచ్చి కలిసి, " సారీ! మిత్రమా, నిన్న సాయంత్రం నేను చేసినది తప్పు,మన్నించు" అన్నాడు. ఇల్లాలు నాకు చెప్పినమాట మిత్రునికి చెప్పాల్సివచ్చింది.

చుట్టాలకి దూరంగా నీటికి దగ్గరగా ఉండాలని సామెత. 

చిత్రం

 ఒక చిన్నారి, అభిమాని, పాతికేళ్ళ వయసుకే జీవిత సమస్యల సుడిలో చిక్కుకుంది.ఒడ్డు చేరుతున్నాననగా ఐదు నెలలకితం అనారోగ్యం, ప్రకృతి చికిత్సతో నిలదొక్కుకుని జీవితంలోకి మళ్ళీ దూకుతూ నాకో మెయిలిచ్చింది, నన్ను గుర్తుచేసుకుంటూ. ఈ కింది ఫోటో గురించిన కథ చెప్పమని. నాకైతే కథ తెలియదుగాని వివరం చెబుతానని ఇలా చెప్పా.. 

ఇక చిత్రం గురించి. ఈ చిత్రంలో చిత్రకారుడు ఇది చెప్పదలుచుకున్నాడు.

కర్మేంద్రియాలు ఐదు, జ్ఞానేంద్రియాలు ఐదు, మనసు. మనసు ఇంద్రియాలను శాసిస్తుంది కాని ఇంద్రియ సుఖాలకు లోబడిపోతుంది. మనసుకి మరొక ఆరుగురు మిత్రులలాటివారున్నారు. తెలిసినవారు వారిని అంతశ్శత్రువులు అంటారు. ఈ ఆరుగురు మనసును స్వాధీన పరచుకుంటూ ఉంటారు. వారే కామ,క్రోధ,మోహ,లోభ,మద, మాత్సర్యాలు. ఈ ఆరిటిని చిత్రంలో చూపించాడు. 

కామం:- నీరు, అంతులేని సముద్రంలాటిది, కోరికల అలలు పుడుతూనే ఉంటాయి. 

క్రోధం:- ఇది మనిషిని ఆవహించినపుడు మృగంలా మారతాడు. ఉచ్చనీచాలు,మంచిచెడ్డలు,పెద్ద చిన్న, పాపం పుణ్యం, ఇలా ఏవీ కనపడవు. దానిని సింహంలా చూపాడు. 

మోహం:-కనపడదుగాని మొసలిలా పట్టుకుంటుంది, మనసును. ఒక వస్తువు మీదనో,మనిషి, లేదా ప్రాంతం ఇలా ఒకదానిమీద మనసు నిలిచిపోయి ఉంటుంది, మోహం కమ్ముతుంది. దీనిని మొసలి రూపంలో చూపాడు.

లోభం:- సగంపైగా కొట్టి వేయబడ్డ చెట్టును చూపాడు. అది ఏక్షణంలో నైనా నీటిలో పడచ్చు, మరణం సంభవించవచ్చు. కాని దాని చిగురున ఉన్న పండుకోసం ఎక్కడమే లోభం. ఇది జీవితంలో కూడా చూస్తుంటాం. ప్రమాదమని తెలిసి కూడా తొందరపాటు పనులు చేస్తుంటాం.

మదం:- మదం నాకేంటి అనే ధోరణి. తెలివైనవారం,అందమైనవారం, బలమైనవారం, అధికారమున్నవారం అన్న మదం బుసలు కొడుతూ ఉంటుంది.అది ఎంతదాకా అన్నది మరచిపోతుంటారు. దీనిని పాములా చూపాడు. 

మాత్సర్యం:- విరిగిపోతున్న కొమ్మలాటిది. దీని మూలంగా తను నాశనమవుతున్నా వదలిపెట్టలేనిది. ఎదుటివారి గొప్పతనాన్ని మంచిని గుర్తించలేనిది. ఏం తెలివిలే,అబ్బో పెద్ద అందం, ఆ డిగ్రీలన్నీ బూటకంట. ఇలా రకరకాల చిత్ర చిత్ర భావనలతో తనను తాను దిగజార్చుకుంటూ పోయేది ఈ మత్సరం అనే అసూయ. 

ఈ ఆరుగురు శత్రువులను గెలవగలమా? అసాధ్యం.అంతశ్శత్రువులను గెలిచానన్నవారిని నమ్మను. అందరూ అంతో, ఇంతో, కొంతో వీటి బారిన పడేవారే. వాటిబారిన పడి ములిగిపోక బయటపడేవారే విజ్ఞులు.

కర్ణుడు - భారతయుద్ధ మొదటి పదిరోజుల సేనా నాయకత్వం.

కర్ణుడు - భారతయుద్ధ మొదటి పదిరోజుల సేనా నాయకత్వం.

కురు సభ జరుగుతున్న సమయంలో దుర్యోధనుడు భీష్ముని చేరి తాతా! యుద్ధం రాబోతోంది. అటువైపు ఎవరెంతవారో చెప్పు, మా నాన్నకి పాండవులంటే భయం, అన్నాడు. విన్న భీష్ముడు పాండవ పక్షం వారి గురించి చెప్పాడు. మరి మా వైపు వారి గురించీ చెప్పూ అనగా, భీష్ముడు, నువ్వు అడుగుతావు నేను ఉన్నది ఉన్నట్లు చెబుతాను, అది నీకు, నీ స్నేహితులకి నచ్చదు, నాకెందుకొచ్చిన తలనొప్పి చెప్పు, మధ్యన, అన్నాడు. విన్న దుర్యోధనుడు చెప్పు తాతా అని బ్రతిమలాడేడు. భీష్ముడు, కౌరవుల గురించి ఎవరెంతవారో చెబుతూ, కర్ణుడు అర్ధ రధుడు అని చెప్పేరు. విన్న కర్ణుడు, ముసలితనంతో నీ మతిపోయి మాటాడుతున్నావని భీష్ముని పలురకాలుగా నిందించి, నువ్వు యుద్ధ రంగంలో నిలబడినంతకాలం నేను ఆయుధం పట్టి యుద్ధం చేయనని ప్రతిన చేసి సభ విడిచిపోయాడు. షరా మామూలుగానే దుర్యోధనుడు కర్ణుని అలక తీర్చడానికి వెనకపోయాడు.

ఈ సంఘటన జరిగేనాటికి భీష్ముడు సర్వసైన్యాధిపతీ కాదు, కర్ణుడు అక్షౌహిణి సైన్యాధిపతీ కాదు. ఆ తరవాత కాలంలోనే ముందు భీష్ముని సర్వసైన్యాధిపతిని చేసి ఆతరవాతే మిగిలిన సేనాపతులను దుర్యోధనుడు నియమించాడు, అందులో కర్ణుడొకడు. ఆ నియామకాలకి ఆక్షేపణ ఎవరినుంచీ లేదు. అంటే యుద్ధం చేయడం వేరు సైన్యాధిపత్యం వహించడం వేరు అని తెలుస్తోంది కదా! యుద్ధం చేయటం లేదు నేను సైన్యాధిపత్యం వహించడం ఏంటని కర్ణుడు అడగలేదు, యుద్ధం చెయ్యనివాడు సేనాధిపతా అని భీష్ముడు ఆక్షేపించలేదు. అన్నీ తెలిసిన దుర్యోధనుడు కర్ణునికి సేనాధిపత్యం ఇచ్చాడంటే, యుద్ధం చేయడం వేరు, సైన్యాధిపత్యం వహించడం వేరని తెలుస్తోంది కదా!

అంటే  భారత యుద్ధం మొదటి పదిరోజులు కర్ణుని అక్షౌహిణి సేనను కర్ణుడే నడిపాడు, యుద్ధం చేయలేదంతే!  

విన్నకోటవారి ,
భారతం మీద మరో ప్రశ్నకు చాలా కాలంగా జవాబీయలేదు. అది "అంపశయ్య మీద చేరేనాటికి భీష్ముని వయసెంత?"  ప్రశ్న మొత్తం భారతం తిరగెయ్యాలి, పెద్ద జవాబు అందుకే చెయ్యి చేసుకో లేదు.

మంగళం జయ మంగళం.

మంగళం జయ మంగళం.

======================

మంగళం జయామంగళం

మా వియ్యపురాలి నడతలకి జయా మంగళం.

చింతమాను చిగురే చూడు,

వియ్యపురాలి మోము చూడు,

కనులు తిప్పుతు మాటచూడు,

వయ్యారంపు నడక చూడు...........Iమంగళం I

ప్రేమతోటి వియ్యపురాలికి

అరటిపండు చేతికిస్తే

తినుట ఎరుగని వియ్యపురాలు

తొక్కమింగి కక్కుకొనియె..........Iమంగళం I

పల్లెటూరి వియ్యపురాలు

పట్నవాసం పక్కకొస్తే

కారు చూచి హడలిపోయె

అన్నవచ్చి గుండె రాసే...............Iమంగళం I

భక్తి కొద్దీ వియ్యపురాలు

తులసిపూజకు తాను వెళితే

గాలి వీచి పైట ఒదిగే

అన్నవచ్చి సద్ది వెళ్ళె..........Iమంగళం I


జానపదం

చేసుకున్న కర్మమోయ్

చేసుకున్న కర్మమోయ్ 

చెంబు (శంభు) లింగమా

అనుభవింపక తప్పదోయ్ 

ఆత్మలింగమా

కారుతో పాటు బతికి బయటపడే మార్గం చెప్పండి 

గోదారమ్మ

మెక్కి మెక్కి తినకండోయ్!

మెక్కి మెక్కి తినకండోయ్!

ఎక్కసాలు పడకండోయ్!

ఒక్కసారి తినకండోయ్!

నొక్కి మేము చెబుతున్నాం!....Iమెక్కిI

మావారాని మేము 

మరీ మరీ అడుగుతుంటె

కావాలనే మాటేకాని 

మారుమాట లేదుగా!........Iమెక్కిI

వద్దు,వద్దు అంటారు,

పొద్దు చాలదంటారు

నేల మీద పడతారు, 

గోలపెట్టి దొర్లుతారు!........Iమెక్కిI

జానపదం

పెళ్ళిపాట.

 పెళ్ళిపాట.

============

ఏ దేశాన్నించొచ్చేరయ్యా మా దేశానికి

మేడలు మిద్దెలు కలవారనీ మీవారు చెబితిరి

ఇంత అద్దె ఇళ్ళల్లో వున్నారని ఎరక్కపోతిమి  IIఏ దేశాన్నించిII

ఇశాపట్నం కలకటేరని పిల్లనిస్తిమి

ఇంత కన్నం వేసేవాడని ఎరక్కపోతిమి.             IIఏ దేశాన్నించిII

చెన్నపట్నం జమీన్దార్లని పిల్లనిస్తిమి

ఇంత చెప్పులు మోసేవాళ్ళని ఎరక్కపోతిమి         IIఏ దేశాన్నించిII     

కంటెలు కాసులు పెడతారని మీవారు చెప్పిరి

ఇంత,ఇంత, ఒక్క పుస్తెముక్క కడతాడని ఎరక్కపోతిమి    IIఏ దేశాన్నించిII       
జానపదం

మావగారు వినండి.

మావగారు వినండి.

==================

కన్యాదాతలైన మావగారు వినండి.

చెలిమితోడ మీ అల్లుడి కోర్కెలు చెప్పెద వినండి.

మాటిమాటికి వచ్చేలా మారుతి ఇవ్వండి.

ఫస్ట్ క్లాస్ గోల్డ్ చైన్ మా బ్రదర్ కి ఇవ్వండి.

కాలేజీ దూరం స్కూటర్ ఇవ్వండి.

ఫస్ట్ క్లాస్ బ్రాస్లెట్ మా బ్రదర్ కి ఇవ్వండి.

చాలినంత కట్నం చదువుకి ఇవ్వండి.

ఇంతకు మించి కోర్కెలు మరి ఏమీ లేవండి.

ఓ!వియ్యపూరాలా

ఓ!వియ్యపూరాలా

ఓ!వయ్యారీలోలా

నీ వయ్యారామూలే........Iఓ!I

కయ్యాలామారీవీ

గయ్యాళీ గంపావూ

కయ్యంబూ నీకేలా.........Iఓ!I

 వధువుతల్లి  వరుడితల్లినుద్దేసించి పాడేపాట.ఇంకా ఉందేమో తెలియదు. వియ్యపురాళ్ళని వీరకత్తిలని అనడం కూడా ఉత్తరాంధ్రలో అలవాటు.పాట వినడానికి సొంపుగా ఉండి. ఏదో ఛందస్సుకు చెందేదిలాగానూ కనపడుతోంది.జానపదులలో ఎంత గొప్ప కళ దాగిఉన్నదో కదా!

విందు చేసినారు వియ్యాల వారింట పాట

"విందు చేసినారు వియ్యాల వారింట

విందు మాట చెబితే వింతగా తోచును ||విందు||(2)

-------

(1). పప్పూ ఉడకలేదు , చారూ కాగలేదు

అరటికాయ కూర ఊసే అందలేదు ||విందు||

----------

ఏలాగు భోంచేతుమో ఈ విందు మేమేలాగు భోంచేతుమో

చాలా పెళ్ళిళ్ళాయె ఈలాటి విందు మేము ఏలాగు భోంచేతుమో

ఈ విందు మేమేలాగు భోంచేతుమో

------------

(2). వియ్యపురాలొచ్చి నెయ్య వడ్డించింది

నెయ్యి వేయ మన్న చెయ్యి తడవలేదు ||విందు||

(3). విస్తళ్ళు వేశారు, చారెడేసి వెడల్పు లేవండీ

హస్తంబు కదుపుటకు ఔరౌర చోటు లేదు ||ఏలాగు||

(4). అప్పడాల్ వడియాలు అసలే కన్ పడలేదు

గొప్పచూడబోతే చెప్పతరము కాదు ||విందు||

(5). కూరే వంకాయ కూర, దానితోపాటే పచ్చడి లేదు

కలహంబులా కారం గుచ్చెత్తీనారూ   ||ఏలాగు||

(6). ముక్కాబియ్యము వండిరి, దానిలోకి ముద్దపప్పే వేసిరి

చెప్పుకుంటే సిగ్గవుతుంది, చెయ్యికడిగే వీలు లేదు ||ఏలాగు||

(7). అప్పడాల్ వడియాలు అసలే కన్ పడలేదు

గొప్పచూడబోతే చెప్పతరము కాదు ||విందు||

(8). లడ్డూ, జిలేబీలా పాకములో వడ్డించెరంట

వడ్డించే వదినె గారి వడ్డాణం జారిపోయె ||ఏలాగు||

-----------

ఏలాగు భోంచేతుమో ఈ విందు మేమేలాగు భోంచేతుమో

చాలా పెళ్ళిళ్ళాయె ఈలాటి విందు మేముఏలాగు భోంచేతుమో

ఈ విందు మేమేలాగు భోంచేతుమో

విందుచేసినారు వియ్యాలవారింట

Courtesy:Whats app

శ్రీరంగం గోపాలరత్నం గారు పాడిన ''విందుచేసినారు వియ్యాలవారింట'' పాట,ఇది తరతరాల మన వారసత్వ సంపద, ఇప్పటి వరకు మరుగున పడిపోయింది, ఎవరో మహానుభావులు దీన్ని వాట్సాప్లో పెట్టేరు.వారికి వందనం.  పాటపాడిన శ్రీరంగం గోపాలరత్నం గారికి ఇతర గాయకిలకు వందనం.వాద్య సహకారులకు వందనం.దీన్ని బ్లాగులో పెట్టడానికి సహకరించిన విన్నకోటవారికి నా అభినందనలు.

దూధ్ సాగర్ జలపాతం

courtesy whats app

ఈ పాపం ఎవరిది రాజా

ఈ పాపం ఎవరిది రాజా

పట్టు వదలని విక్రమార్కుడు చెట్టెక్కి భేతాళుణ్ణి భుజాన వేసుకు చెట్టు దిగి నడక ప్రారంభించాడు. రాజా నీకు శ్రమ తెలియకుందికిగాను కత చెబుతా సమస్యకి పరిష్కారం తెలిసి చెప్పకపోతే నీ బుర్ర వెయ్యి ముక్కలవుతుంది. సమస్యకి నిజమైన పరిష్కారం చెబితే నేను చెట్టెక్కుతాను.నీవు చెప్పిన పరిష్కారం తప్పైతే నీతో వస్తానన్నాడు. చెప్పడం ప్రాంభించాడిలా.

అనగా అనగా కరోనా రోజులు. అదో పల్లెటూరు. ఒకామెకి ఆయాసం రోగం ఉంది. గత పదిరోజులుగా వర్షం ఎడతెరపిలేక కురుస్తోంది. రాత్రికి రోగం ఎక్కువైతే, ఉదయమే వర్షంలో ఆటో లో పక్క పట్నానికి వైద్యానికి తీసుకు బయలుదేరారు.కరోనా కు ప్రైవేట్ హాస్పిటళ్ళు కూడా వైద్యం చేస్తాయంటే ప్రైవేట్ హాస్పిటల్ కి తీసుకెళ్ళేరు, ఏ వైద్యమైనా అక్కడే చేయించచ్చని.

 హాస్పిటల్ వారు చూసి కరోనా టెస్ట్ చేయించుకురమ్మని ఒక లేబ్ పేరిచ్చారు. అక్కడకి పేషంటుని తీసుకుపోతే టెస్ట్ చేసి పాతిక వందలు పుచ్చుకుని, కరోనా ఉంది, నాలుగో స్టేజిలో ఉంది అని చెప్పేరు.హాస్పిటల్ కి టెస్ట్ తో తిరిగొచ్చేరు. పేషంటును చూసిన వైద్యులు వీరి చికిత్సకు తగిన పరికరాలు మా దగ్గర లేవు గవర్నమెంట్ హాస్పిటల్ కి తీసుకుపొమ్మన్నారు. వర్షం ఆగదు. 

అలాగే గర్నమెంట్ హాస్పిటల్ కి తీసుకెళితే, వారు వివరాలడిగి, మీరు ఇక్కడికి పది కిలో మీటర్ల దూరంలో ఉన్న హాస్పిటల్ కి వెళ్ళండి. అక్కడ వైద్యం చేస్తారని చెప్పి పంపేరు.

 ఆ హాస్పిటల్ కి తీసుకెళితే కరోన టెస్ట్ చేయించండి. ఇక్కడికి రెండు కీలో మీటర్ల దూరంలో ఉన్న గవర్నమెంట్ లేబ్ లో చేస్తారన్నారు. కరోన టెస్ట్ ఫలాన చోట చేయించామని కాయితం చూపించారు. ఇది కుదరదు, మళ్ళీ చేయించండన్నారు. పేషంటుని అలాగే లేబ్ కి తీసుకెళితే టెస్ట్ చేసి రేపుగాని రిసల్ట్ ఇవ్వలేమన్నారు. 

ఏం చెయ్యాలో తోచనివారు, పేషంటును తీసుకుని ఇంటికి బయలుదేరి ముఫై కిలో మీటర్లు దూరం పోయాకా హాస్పిటల్ నుంచి ఫోన్ వచ్చింది, పేషంటుకి కరోన ఉంది, తీసుకురండి వెనక్కి, అని ఫోన్ చేశారు. ఫోన్ చేసిన మొదటి గవర్నమెంట్ హాస్పిటల్ కి తీసుకెళితే, ఇక్కడకాదు, ఇక్కడి పది కిలో మీటర్ల దూరంలో ఉన్న హాస్పిటల్ కి తీసుకెళ్ళమన్నారు. 

అలాగే తీసుకెళ్ళేరు. పేషంట్ తడిపొడి బట్టలతో ఉండగా స్ట్రెచర్ మీదకి చేర్చారు. అంతే లోపలికి తీసుకుపోవలసిన అవసరం కలగలేదు.మార్చురీకి శవాన్ని తీసుకుపోయారు. ఇప్పుడు బంధువులు శవం కోసం పడిగాపులు పడుతున్నారు. ఉదయం తొమ్మిది మొదలైన తిరుగుడు రాత్రి తొమ్మిదికి పేషంట్ ఊపిరి అనంతవాయువుల్లో కలవడంతో పూర్తయ్యింది . ఈ పేషంట్ ప్రాణం పోవడానికి ఎవరు కారణం చెప్పు రాజా! 

.మదికదిలినవేళ

ఉత్తర ప్రదేశ్ లో జరిగిన సంఘటనగా చెబుతున్నారు.

భార్యభర్త కీచులాడుకున్నారు. అది పెరిగి పెద్దదీ అయింది. జీవితం లో నీ మొహం చూడను,నీతో కలిసిబతకను. విడాకులేకావాలి అమ్మాయి పట్టు. నీవు లేక నా జీవితం లేదు, వ్యర్ధం అబ్బాయి మాట. ఎవరిపంతం వాళ్ళు వదలలేదు. చివరికి కేసు పోలీసులకి ఫేమిలీ కోర్టుకు చేరింది. అమ్మాయిని పోలీసులు కన్విన్స్ చేయడానికి విశ్వప్రయత్నం చేశారు. సరిపడలా. అప్పుడు అబ్బాయికి వచ్చిన చిన్న ఆలోచనే ఈపాట. నా భార్య మనస్సు నాకు తెలియదా? నేనే నా భార్యను సముదాయించుకుంటానని ఈ పాట పాడి ఆమె మనసు మళ్ళీ గెలుచుకున్నాడు.ఆ పాట అర్ధం ఎవరేనా చెబితే ఆనందం.మాటకున్న పవరెంత? కవికి నమస్కారం.


https://youtu.be/GiYsvyMWnAk

మధురం మధురం ఈ సమయం 
ఇక జీవితమే ఆనందమయం.
తొలగిపోయె పెను చీకటి తెరలూ
మలగిపోయె అనుమానపు తెరలు
పొంగి పొరలె మనకోర్కెల అలలు
భావియే మనకు నందనవనముగ.
మధురం మధురం ఈ సమయం 
ఇక జీవితమే ఆనందమయం.

Coutesy:పాత చినిమా పాట. కవిగారికి వందనం.
Courtesy:Whats app

ప్రయత్నం.

ఈ చిన్నారి నేర్పుతున్న జీవిత పాఠం ఏమిటి? ఓడిపోతానని,పడిపోతానని, దెబ్బ తగులుతుందని తెలిసినా  ప్రయత్నించు. గెలుపు నీదే,అంతిమ విజయం నీదే! నిరాశలో కూరుకుపోకు.

దధ్యోదనం

దధ్యోదనం

అసలు పేరు దధ్యోదనం కాని అలవాటుగా దధ్యోజనం అని వాడేస్తున్నాం. ఈ మాటే బాగుందా? దధ్యోదనం అంటే పెరుగన్నం అని అర్ధం. దధి+ఓదనమా ఏసంధి? ఏ సమాసం, ఏది విగ్రహ వాక్యం, శలవీయాలి .. సరే ఇక ముందుకెళదాం. కొంచం తెలివి తక్కువవారిని ఎగతాళీ చేయడానికి వాడే మాటలలో ఇదొహటి. ఆ ఎగతాళీ మాటలు, పప్పూ, ముద్దపప్పూ,పప్పు సుద్దా, చలిమిడి ముద్ద, దద్దోజనం. కాని ఇవన్నీ గొప్పవి, శక్తినిచ్చేవి అదేగాక వ్యాధి నిరోధాకాలు కూడా, ఉదయాన్నే మంచి ఉపాహారం. దీనికేంగాని అలాముoదుకుపోదాం :) 

రాత్రి తోడు పెట్టిన పెరుగు తీసుకోండి, గిలక్కొట్టండి, కొంచం నీరు పోసి.అందులో చిటికెడు పసుపు వేయండి, తగిన ఉప్పు వేసి కలపండి. బాణలి లో కొంచం నెయ్యి వేయండి దానిలో శనగపప్పు,వేసి కొంచం వేగనివ్వండి, ఆతరవాత చీల్చిన పచ్చి మిర్చి,కొంచం ఎండు మిర్చి చేర్చండి, వేగుతుండగా సన్నగా తరుక్కున్న అల్లం ముక్కలేయండి,జీలకర్ర, కరివేపాకు వేయండి, ఆ తరవాత వాము చేర్చండి, చివరగా ఆవాలు వేయండి. వేగిన పోపును మజ్జిగలో చేర్చండి, పోపు వేయించడానికి ఇనపమూకుడు వాడండి.ఇష్టమైతే చిన్న ఇంగువముక్క పోపులోవేయండి. 
 ఇప్పుడు ఈ మజ్జిగలో వేడిగా వండుకున్న అన్నం చేర్చండి.పైన కొత్తిమీరి వేయండి. బలెబలే దధ్యోదనం తయారు.

ఇది మంచి రుచికరమైన ఆహారము మరియు మందు కూడా ఎలా?ఇందులో మజ్జిగ మందు, పసుపు,ఇంగువ,ఉప్పు,అల్లం ,జీలకర్ర, ఆవాలు,కరివేపాకు,కొత్తి మీరి అన్నీ ఆరోగ్యాన్ని పెంపొందింపజేసే వ్యాధి నిరోధకాలే...ఆ పై తమ చిత్తం 

ఏమి సేతురా లింగా ఏమి చేతు

ఏమి సేతురా లింగా ఏమి చేతు   

ఏమి సేతురా లింగా ఏమి చేతు   

కరోనా కాలమాయె!

దారి కానదౌను లింగా!!

ఏమి సేతురా లింగా ఏమి చేతు! మాహానుభావా!!  

 ఏమి సేతురా లింగా ఏమి చేతు!   

చీనా పుట్టిల్లాయే !

ప్రపంచమంతపాకె లింగా!!

ఏమి సేతురా లింగా ఏమి చేతు!   మాలింగమూర్తీ!!

ఏమి చేతురా లింగా ఏమి చేతు!   

తగులుకుంటే వదలదాయె!

 తేల్చునాయె చావొ రేవో లింగా!!

ఏమి చేతురా లింగా ఏమి చేతు!  మాదేవ శంభో!!

ఏమి చేతురా లింగా ఏమి చేతు!

మందేమో లేదాయె!

వేక్సిన్ రాదాయె  లింగా!!

ఏమి చేతురా లింగా ఏమి చేతు! మాలింగ మూర్తీ!!

 ఏమి చేతురా లింగా ఏమి చేతు!   

గోటి దనే దొకడాయె!

 గొడ్డలనే దొకడాయెలింగా!!

 ఏమి చేతురా లింగా ఏమి చేతు! త్రిశూల పాణీ !! 

 ఏమి చేతురా లింగా ఏమి చేతు !

గాల్లో నిలవదనే దొకడాయె!

 కాదనుదొకడాయెలింగా!!

ఏమి చేతురా లింగా ఏమి చేతు! హాలాహలధరా!!  

ఏమి చేతురా లింగా ఏమి చేతు!

కన్ను చాలానే దొకడాయె!

 కాదు కాదనే దొకడాయెలింగా!!

 ఏమి చేతురా లింగా ఏమిచేతు! మహా శివా!!

ఏమి చేతురా లింగా ఏమిచేతు!

ఏది నికరమొ తెలియదాయె!

 తిరమాయె చావు లింగా!!

ఏమి చేతురా లింగా ఏమి చేతు! త్రిపురాంతక శివా!!

ఏమి చేతురా లింగా ఏమి చేతు! 

భయమేమో లావాయె! 

ఆకలి తప్పదాయె లింగా!!

ఏమి చేతురా లింగా ఏమి చేతు! అన్నపూర్ణాపతే!!

ఏమి చేతురా లింగా ఏమి చేతు!  

చాకిరేమో తప్పదాయె!

 మనుజులంటె భయమాయెలింగా!! 

ఏమి చేతురా లింగా ఏమి చేతు! గజచర్మధారీ!!

ఏమి చేతురా లింగా ఏమి చేతు !


 బాలమురళిగారికి అపరాధ శత పరిహార నమస్సులు అర్పిస్తూ

కొత్తిమీరి కారం

కొత్తిమీరి కారం

కరోనా వచ్చినారికి మందుగానూ, రాని వారికి రోగ నిరోధకంగానూ నిమ్మకాయ వాడమంటున్నారు విటమిన్ సి కోసం. ఇలాటిదే మరొకటి ఉసిరికాయ. ఉసిరి కాయంటే రాచ ఉసిరి లేదా పెద్ద ఉసిరి. దీని నిలవ పచ్చడి నల్లగా ఉంటుంది అందుకు దీన్ని నల్ల పచ్చడి అంటారు, ఇది అణువణువూ విటమిన్ సి. కాని దానిని ఇప్పుడు వాడ కూడదన్నారు. అది వాడే సమయం వేరు. ఈ నిమ్మకాయ రసాన్ని తాగమంటున్నారు. దానితో పాటు కొత్తి మీర చేర్చి పచ్చిమిర్చి,ఉప్పు చేర్చి కొత్తిమీరి కారం చేసుకు తింటే బలే రుచి. వ్యాధినిరోధానికి మరొకటి కొత్తిమీరి చేర్చినట్లవుతుంది. కొత్తిమీరి అంటే మరేంకాదు ధనియాలే :)

కొత్తిమీరి తీసుకోండి నీటిలో ఝాడించండి. ముక్కలుగా తరగండి. స్తీలు పాత్రలో వేయండి. నిమ్మకాయ రసం పిండండి,చిటికెడు పసుపు వేయండి, తగిన ఉప్పు చేర్చండి, పచ్చి మిర్చి తొక్కి కలపండి. దీనిలో కొత్తిమీరి చేర్చండి, కలిపేయండి,బాగా. రుచికరమైన మందు కొత్తిమీరి కారం రెడీ :)

నిమ్మరసంతో పచ్చి బీరకాయముక్కలు.

నిమ్మ రసం పిండుకోండి. తగిన ఉప్పు జత చేయండి. లేత బీరకాయ ముక్కలు, లేత దొండకాయ ముక్కలు, మరీ ముదురుకాని పచ్చి మిర్చి ముక్కలు, చిన్నవిగా తరుక్కోండి. ఒక స్టీల్ పాతర్లో వీటిని కలిపే ఉంచండి, చిటికెడు పసుపు వేయండి.రెండు మూడు గంటలు తరవాత అన్నంలో కలుపుకు తినండి, అద్భుతం. పప్పు అన్నం ఐతే చెప్పేదే లేదు.

నిమ్మకాయ కారం.

పైన చెప్పినవి బాగానే ఉన్నాయి కాని చేసుకోవడం తలనొప్పి అంటారా! మరో చిన్న చిటకా.నిమ్మకాయ ను పిండి రసం తీయండి. తగినంత ఉప్పు వేయండి చిటికెడు పసుపు వేయండి. వేయించిన్ జీలకర్ర కారం కలిపేయండి బలే ఉంటుంది. నోటికి బలే రుచిగా ఉంటాయి,ఆహారం తీసుకోడానికి ఇబ్బంది కలుగుతుంటే చెప్పక్కర లేదు.

చలిమిడి

చలిమిడి

పుట్టింటికెడితే ఏం తెచ్చుకున్నా తెచ్చుకోకపోయినా చలిమిడి తెచ్చుకోని ఆడపడుచు వుండదు, తెలుగునాట. కలిగినవారు మడులు మాన్యాలూ కూతురికివ్వచ్చు గాని ఏమీ లేనివారైనా చలిమిడి పెట్టకుండా పసుపు,కుంకుమ ఇవ్వకుండా మాత్రం పంపరు. పుట్టింటి కెళ్ళొచ్చిన ఆడకూతురు భర్తకు మొదటగా పెట్టేదీ చలిమిడే. :) 

ఇక తెలివి తక్కువ వాళ్ళని చలిమిడి ముద్దా, ముద్దపప్పూ,పప్పూ  అనడం అలవాటే :)కాని చలిమిడి చాలా మంచిది,బలవర్ధకమేకాదు, రోగ నిరోధక శక్తిని కూడా పెంచుతుందిట. 

చలిమిడి ఎలా తయారు చేస్తారు? ఇది రెండు రకాలు, చలిమిడి,పచ్చి చలిమిడి. చలిమిడికి కొట్టుపిండి కావాలి. కొట్టు పిండంటే, బియ్యం నానబోసి, ఆరబెట్టి దంపాలి. పిండి జల్లించుకోవాలి. మెత్తగా ఉంటుంది, పిండి.దీన్ని పంచదారతోనూ,బెల్లంతోనూ చేస్తారు. బెల్లంతో చేయడం శ్రేష్టం. బెల్లం కోరుకుని పాకం పట్టాలి, ఈ పాకం పట్టడమే టెక్నిక్. తీగపాకం రావాలి, అందులో కొట్టుపిండి పోయాలి కలియ బెట్టాలి. ఆపైన అందులో ఎండుకొబ్బరి ముక్కలు చిన్నగా తరుక్కున్నవి వేయాలి.కలిగిన వారు జీడిపప్పు,యాలకులు,పచ్చకర్పూరం కూడా వేస్తారు.

 మరోమాట ఈ చలిమిడినే చిన్నచిన్న ఉండలులా తయారు చేసి వత్తి నూనెలో బంగారం రంగు వచ్చేదాకా వేయిస్తే అదే అరిసె. అరిసెల వంట చెప్పినంత తేలికకాదు సుమా.

ఇక పచ్చి చలిమిడి. బియ్యపు పిండిని కోరిన బెల్లంలో కలిపి, కొబ్బరిముక్కలేసి, కొద్ది నీటితో ముద్దలా చేస్తారు.ఇది నాగులచవితికి చేస్తారు. 

మునగ ఆకు పచ్చడి

మునగ ఆకు పచ్చడి

మునగ/ములగ ఎలగైనా వాడతారు. ములగ పురాతన కాలం నుంచి వాడుకలో ఉన్నదే.ములగ నీటిని శుద్ధి చేస్తుంది.  ములగ కాడ వాడకం తెలిసినదే. కూర చారు వగైరాలలో ఎక్కువగా వాడేదే. బలవర్ధక ఆహారం. ములగ లో ఇనుము ధాతువు ఎక్కువ. ఆషాఢ మాసం లో ములగ కూర తినాలని అంటారు. ములగ ఆకు కొంచం వాసన ఉంటుంది, ఎక్కువ మంది ఆకును ఇష్టపడలేకపోవచ్చు, పప్పులో కలగలుపుగా వాడుకున్నా. అందుకు పచ్చడి చేసి చూడండి ఇలా. గుప్పెడు ములగ రెమ్మలు విరవండి. కొన్ని లేతవి కొన్ని ముదురువి. చీడ పీడ చూడండి. నీటిలో జాడించంది. ఆపైన ఆకుకోయండి. తడిగా ఉంటే ఆరబెట్టండి. కొద్దిగా చమురు వేసి మూకుడులో వేయించండి. ఆపైన గోంగూర పచ్చడిలా చేసుకోండి. కొద్దిగా చింతపండు ఎక్కువ వేస్తే బాగోవచ్చు. ఖర్చులేని బలమైన వంటకం,సులువుగా అరుగుతుంది. ఇప్పుడి మినగాకు కూడా ఎగుమతి చేస్తున్నారట.ఇలాటిదే మరొకటి పొన్నగంటి కూర, ఇది కళ్ళకి మంచిదిట, పచ్చడి చేసుకుంటే బాగుంది పైన చెప్పినట్టే.  

కంకణ గ్రామం

కరోనా తో వ్యవసాయం

18.4.2020

ముంజలగెలలు తో తాడి

18.6.2020

నారుమడి సిద్ధం చేస్తున్న రైతు

11.7.2020

కాలవ. పచ్చని చేలు

11.7.2020

ఊడ్చిన చేలు

11.7.2020

ఊడ్చడానికి నారు కట్టలు పడేసిన చేను

11.7.2020

వెదజల్లిన చేను

11.7.2020

ఊడ్పుకు వెళుతున్న కూలీలు

కాలవ. 11.7.2020

11.7.2020

కూలీల మోటార్ సైకిళ్ళు

  

గడ్డి గుడిసెలు-గూన పెంకలు

గడ్డి గుడిసెలు గూన పెంకలు
మట్టి గోడలు మాయమాయే

మోటబావులు పూడిపోయే
ఊటబావుల ఊసె లేదే

వరికల్లం కానరాదే
వడ్లు ఇంటికి చేరవాయే

బండిఎడ్లు ఏడబోయే
బర్రె తలుగు కానరాదే

ఒడ్ల గుమ్ములు ఒరిగిపోయే
కుడితి గోలెం ఇరిగిపాయే

మొక్కజొన్న చేనలల్ల
మంచెలన్నీ కూలిపోయే

పొద్దు తిరుగుడు చేనులన్నీ
ఆ పొద్దుకోసం ఎదురుచూసే

వెదురు షాటలు పెండ్ల తట్టలు
పెంటకుప్పల కూలిపోయే

బడికిపోయేబత్త సంచీ
బుక్కులెయ్యని ఎక్కి ఏడ్చే

చెక్కపలక సుద్దముక్కా
సూద్దమన్నా లేకపోయే

మర్రి చెట్టు ఉయ్యాలలేవీ
ఈత పండ్ల జాడలేవీ

మోదుగు పూల హోళీ రంగు
ఎరుపు తగ్గీ ఎలిసిపోయే

సిర్రగోనెలు సెదలుపట్టే
శిలుక్కొయ్యలు శిధిలమాయే

మంచినీళ్ళ మట్టికుండలు
మట్టిలోనే కలిసిపోయే

తేనెటీగల గోండ్రు కప్పల
రాగమేదీ తాలమేదీ

నింగిలోన పిల్లలకోడి
నిద్రపోయి లేవదాయే

గడ్డిగుడిసెల గూండ్లు కట్టిన
బుర్రు పిట్ట ఎగిరిపోయే

మనిషి ఆడిన కోతికొమ్మ
ఇపుడు కోతులొచ్చీ ఆడబట్టే

రచ్చబండ రంది తోటి
మంది ఏరని ఎదురు చూసే

తిరిగిరానీ రోజులన్నీ
తలుసుకుంటూ తల్లడిల్లే

జ్ఞాపకాలను మది మందిరంలో
దాచుకుంటూ సాగిపోతూ.....

జానపద అజ్ఞాత కవి కి నమస్కారం.

ఇది తెలంగాణా ప్రాంతంలోని జానపద గీతంగా తలుస్తాను, కొన్ని పలుకుబడులకు అర్ధం చెప్ప గలను. 

Courtesy Whats app

వద్దురా చిన్నయ్యా!

వద్దురా చిన్నయ్యా!వద్దురా చిన్నయ్యా!!

ఈ పొద్దు ఇలువదలిపోవద్దురా అయ్యా!

వద్దురా చిన్నయ్యా!!

ఈ పొద్దు ఇలువదలిపోవద్దురా అయ్యా!

వద్దురా చిన్నయ్యా!!

కరోన ఇళ్ళకి కదలివచ్చేవేళ ముదిపాపలను చూసి పట్టుకెళ్ళేవేళ

వద్దురా చిన్నయ్యా

ఈ పొద్దు ఇలువదలిపోవద్దురా అయ్యా! అయ్యా!!

వద్దురా చిన్నయ్యా!!

కట్టిన మాస్కేమో దగ్గుకే మాసేను పాలుగారే మోము తుమ్ముకే వాడేను

వద్దురా వద్దురా కన్నయ్యా!

ఈ పొద్దు ఇలువదలిపోవద్దురా అయ్యా! అయ్యా!!

వద్దురా చిన్నయ్యా!!

కరోన తగిలిన  కానివాళ్ళేనని చీలివాళ్ళంతా అల్లరి చేసేరు

వద్దురా చిన్నయ్యా

ఈ పొద్దు ఇలువదలిపోవద్దురా అయ్యా! అయ్యా!!

వద్దురా చిన్నయ్యా!!

ఆడుకోవలెనన్న,పాడుకోవలెనన్న

ఆదటను నేనున్నా,అన్నిటను నీదాన (సెల్ఫోన్)

వద్దురా! వద్దురా!!వద్దురా!!!చిన్నయ్యా

ఈ పొద్దు ఇలువదలిపోవద్దురా అయ్యా! అయ్యా!!అయ్యా!!!

వద్దురా చిన్నయ్య!చిన్నయ్య!!

తొలి ఏకాదశి సందర్భంగా,శుభకామనలతో!

కంటైన్మెంట్ జోన్ లో గడుపుతున్న సందర్భంగా!!

బ్లాగు మరల ఓపెన్ ఐన సందర్భంగా!!!

With due respects to all concerned.